تطبیق و بومی‌سازی اصول معماری بیوفیلیک با هدف ارتقای کیفیت طراحی در مجتمع‌های گردشگری استان گیلان

نویسندگان

    پریسا شاه‌وردی * گروه معماری و شهرسازی، دانشگاه ملی مهارت، تهران، ایران Pshahverdy@tvu.ac.ir

کلمات کلیدی:

بیوفیلیک , گردشگری, طراحی پایدار, مجتمع گردشگری, کیفیت معماری, گیلان

چکیده

ارتقای کیفیت طراحی در مجموعه‌های گردشگری مستلزم بهره‌گیری از رویکردهایی است که ارتباط مؤثر میان انسان و طبیعت را تقویت کنند. معماری بیوفیلیک به‌عنوان یکی از رویکردهای نوین، با تأکید بر پیوند انسان و محیط طبیعی، ظرفیت بالایی جهت بهبود تجربه فضایی در فضاهای گردشگری دارد. پژوهش حاضر با هدف تطبیق و بومی‌سازی اصول معماری بیوفیلیک برای کاربست در طراحی مجتمع‌های گردشگری استان گیلان انجام یافته است. پژوهش از نوع کاربردی ـ توسعه‌ای است و با روش توصیفی ـ تحلیلی بر پایه مطالعات اسنادی و کتابخانه‌ای صورت گرفته است. در گام نخست، ابعاد و مؤلفه‌های معماری بیوفیلیک و همچنین شاخص‌های سنجش کیفیت در معماری بررسی شد. سپس با تحلیل تطبیقی، مؤلفه‌هایی از معماری بیوفیلیک که قابلیت انطباق با شرایط بومی گیلان و ظرفیت اثرگذاری بر کیفیت طراحی دارند، شناسایی گردید. بر اساس یافته‌های تحقیق، کیفیت معماری در چهار حوزه‌ی کیفیت کالبدی، کیفیت محیطی، کیفیت فضایی و کیفیت معنایی قابل ارزیابی است. همچنین نتایج نشان داد که مؤلفه‌هایی همچون ارتباط مستقیم و غیرمستقیم با طبیعت، بهره‌گیری از فرایندها و الگوهای طبیعی، سازماندهی فضایی الهام‌گرفته از طبیعت، شکل‌دهی پیوندهای احساسی میان انسان و طبیعت، و طراحی مبتنی بر ویژگی‌های بستر و مکان، بیشترین قابلیت بومی‌سازی و اثرگذاری در ارتقای کیفیت طراحی مجتمع‌های گردشگری استان گیلان را دارند. در نهایت، مجموعه‌ای از راهکارهای طراحی مبتنی بر مؤلفه‌های شناسایی‌شده ارائه گردید.

دانلودها

دسترسی به دانلود اطلاعات مقدور نیست.

مراجع

اسدی، ش، خطیبی، س م ر. 1400. تدوین معیارهای طراحی شهری بیوفیلیک برای ساماندهی بافت مرکزی شهرها. فضای زیست، 1 (1): 91-115.

امامی، س ف، دربان آستانه، ع، رضوانی،م ر، قدیری معصوم، م. 1404. بررسی وضعیت گردشگری روستایی با رویکرد اجتماع‌محور در استان گیلان. مطالعات جغرافیایی نواحی ساحلی، 6 (1): 1-19.

باتلی، ت. 1397. شهرهای بیوفیلی و طبیعی. کرامت‌اله زیاری، سعید رفیعی پارسا، رضا زیاری. چاپ اول. آراد. 180صفحه.

بادامچی‌زاده، پ، پورمحمدی، م ر، اسکوئی ارس، ع. 1403. تحلیل ساختار و محتوای پژوهش‌های بیوفیلیک شهری از نگاه پژوهش‌های داخلی و بین‌المللی، پژوهش‌های جغرافیای برنامه‌ریزی شهری، 12 (4): 135-155.

بهرامی‌نژاد، د. 1382. شناخت و ارزیابی کیفیت محیط شهری در بافت میانی شهرها، مطالعه موردی بافت میانی شهر شیراز (بخشی از محدوده شکل گرفته بین سال‌های 1300-1320). پایان‌نامه کارشناسی ارشد معماری و شهرسازی، دانشگاه شیراز.

بیطرف، ا، حبیب، ف، ذبیحی، ح. 1396. نگرش بیوفیلیک رویکردی در ارتقا سطح کیفی محیط زندگی ساکنان مجتمع‌های مسکونی . مدیریت شهری، 16(49): 331-349.

بیطرف، ا، حبیب، ف، ذبیحی، ح. 1397. بومی‌سازی اصول معماری اکولوژیک و بیوفیلیک در طراحی مجتمع‌های مسکونی ایران در راستای ارتقای کیفیت آن‌ها. مدیریت شهری، 17(52): 205-218.

بیگی نژاد، م ع، عامری صفات، ع ا. 1395. بررسی ویژگی‌های معماری بیوفیلیک در بناهای بومی ایرانی (نمونه موردی اقلیم گرم و خشک). کنفرانس بین المللی نو آوری در علوم و تکنولوژی، بارسلون-اسپانیا، 14 اکتبر (23 مهر). 500–510.

تردست، ز، مشکینی، ا، رجبی, آ.1400. تبیین الگوی برنامه¬ریزی راهبردی گردشگری بیوفیلیک کلان شهر تهران. فصلنامه گردشگری شهری، 8 (2): 65-79.

حیدری امین، س. 1401. زیرساخت‌ها و نقش آن در توسعه گردشگری (مطالعه موردی: سواحل مکران). فضای گردشگری، 11 (44): 99-114.

دلجویی، ب، مهرپو، ر. 1402. بررسی عوامل معماری بیوفیلیک در دستیابی به پایداری. چهارمین کنفرانس ملی شهرسازی و معماری دانش بنیان، تهران (22 تیر 1402)، 1-9.

سادات، م، فرجامی، غ. 1400. تاثیر بیوفیلیک در فضای اداری جهت بهبود سلامت روان. فصلنامه علمی پژوهش‌های فضا و مکان در شهر، 5 (20): 59-70.

سامه، ر. 1397. تاملی بر مفهوم کیفیت در معماری. اندیشه معماری، 2 (3): 44-64.

شاطرزاده ، ع، خطیبی، س م ر، الهی، م. 1401. تدوین شاخص‌های ارتقای کیفی محور گردشگری دریاچه مهارلو بر اساس الگوی بیوفیلیک؛ متناسب با ساختار شهر. گردشگری فرهنگ. 3 (11): 30-39.

عیسی کاکرودی، س. 1401. معماری بیوفیلیک و تأثیر آن بر رفتار انسان. شانزدهمین کنفرانس ملی شهرسازی ،معماری،عمران ومحیط زیست.، شیروان (13 تیر). 1-9.

فیروزی, م. 1401. بررسی ابعاد معماری بیوفیلیک در باغ های ایرانی با نظریه (ارزش بیوفیلی) کلرت، مورد پژوهشی:باغ شازده ماهان. بوطیقای معماری، 2 (7): 1-17.

کلرت، ا. 1402. طبیعت با طراحی تجربه طراحی بیوفیلیک. حسین حاتمی‌نژاد، رسول جعفری‌زاده، ماریا جعفری‌زاده. چاپ اول. ویان. 152 صفحه.

گلکار، ک. 1380. مولفه‌های سازنده کیفیت طراحی شهری. نشریه صفه، شماره 32: 38-65.

ناظمی، ا، قاسمی، ا. 1395. تبیین راهکارهای ارتقاء تعامل سازگار میان بناهای معماری و طبیعت بارویکرد معماری بیوفیلیک. کنفرانس دوسالانه جامعه و معماری معاصر،اصفهان-ایران (23 بهمن). 1–11.

Abdelaal, A.Shokry, Soebarto, Veronica, 2018, History matters: The orgins of biophilic design of innovative learning spaces in traditional architecture, International Journal of Architectural Research Archnet-IJAR, 12 (3), 108-127.

Almusaed, Amjad, Asaad Alasadi, and Asaad Almssad. “A Research on the Biophilic Concept upon School’s Design from Hot Climate: A Case Study from Iraq.” Advances in Materials Science and Engineering 2022.

Bolten, Barbiero. “Biophilic Design: How to Enhance Physical and Psychological Health and Wellbeing in Our Built Environments.” Visions for Sustainability 2020, no. 13 (2020): 11–16.

Kayıhan, Kutlu Sevinç. “Biophilia as the Main Design Question in the Architectural Design Studio Teaching.” MEGARON / Yıldız Technical University, Faculty of Architecture E-Journal 13, no. 1 (2018): 1–12.

چاپ شده

۱۴۰۴/۰۸/۱۰

ارسال

۱۴۰۴/۰۱/۱۶

بازنگری

۱۴۰۴/۰۳/۲۴

پذیرش

۱۴۰۴/۰۴/۰۲

شماره

نوع مقاله

مقالات

ارجاع به مقاله

شاه‌وردی پ. . (1404). تطبیق و بومی‌سازی اصول معماری بیوفیلیک با هدف ارتقای کیفیت طراحی در مجتمع‌های گردشگری استان گیلان. مجله حکمرانی و شهر هوشمند، 1(3)، 1-10. https://journalgsc.com/index.php/jgsc/article/view/8

مقالات مشابه

1-10 از 21

همچنین برای این مقاله می‌توانید شروع جستجوی پیشرفته مقالات مشابه.