طراحی مدل پویای غنی‌سازی شغلی برای بازتعریف نقش‌های منابع انسانی دانشگاه آزاد اسلامی آذربایجان شرقی

چکیده

غنی‌سازی شغلی به‌عنوان یکی از رویکردهای نوین مدیریت منابع انسانی، نقشی مهم در ارتقای اثربخشی و پویایی سازمان‌های آموزشی ایفا می‌کند. این پژوهش با هدف طراحی مدل پویای غنی‌سازی شغلی برای بازتعریف نقش‌های منابع انسانی در دانشگاه آزاد اسلامی آذربایجان شرقی انجام شد. پژوهش به‌صورت آمیخته اکتشافی (کیفی-کمی) اجرا شد. در بخش کیفی، جامعه آماری شامل اساتید مدیریت، خبرگان دانشگاهی و مدیران بود و نمونه‌گیری به روش هدفمند معیارمحور و سپس نظری انجام شد؛ به‌گونه‌ای که تحلیل هر مصاحبه مسیر مصاحبه بعدی را تعیین کرد و فرایند تا رسیدن به کفایت نظری ادامه یافت. در مجموع 16 مصاحبه تخصصی انجام شد. در بخش کمی، جامعه آماری شامل تمامی کارکنان دانشگاه بود و بر اساس فرمول کوکران، حجم نمونه 384 نفر تعیین و به روش تصادفی ساده انتخاب شد. داده‌های کمی با نرم‌افزارهای SPSS 26 و AMOS تحلیل شد. یافته‌ها در بخش کیفی به استخراج ۸۹ مضمون پایه، 21 تم فرعی و 7 تم اصلی شامل خودراهبرسازی شغلی، معناپردازی نهادی، مهارت‌افزایی چندبعدی، بازخوردآفرینی هوشمند، مسیرپردازی رشد حرفه‌ای، توانمندسازی ساختاری-فرهنگی و هم‌افزایی انگیزش‌ساز انجامید. نتایج مدل معادلات ساختاری نشان داد مسیرپردازی رشد حرفه‌ای (0.713)، بازخوردآفرینی هوشمند (0.692) و توانمندسازی ساختاری-فرهنگی (0.684) بیشترین تأثیر را بر غنی‌سازی شغلی دارند و مقدار تبیین واریانس مدل (R²=0.76) بیانگر قدرت بالای آن است. نتایج نشان می‌دهد غنی‌سازی شغلی در بستر دانشگاهی فرایندی پویا و چندبعدی است که از ترکیب عوامل حرفه‌ای، ساختاری و انگیزشی شکل می‌گیرد و مدل نهایی می‌تواند چارچوبی معتبر برای بازطراحی نقش‌های منابع انسانی و ارتقای اثربخشی آن‌ها در دانشگاه‌های ایرانی فراهم آورد.