طراحی مدل مدیریت بحران عملیات غواصی با رویکرد حکمرانی دیجیتال و فناوری‌های هوشمند

چکیده

هدف این پژوهش، طراحی مدل مدیریت بحران عملیات غواصی با رویکرد حکمرانی دیجیتال و فناوری‌های هوشمند بود. با توجه به ماهیت پرریسک غواصی و نقش تعیین‌کننده‌ی داده، هماهنگی نهادی و فناوری در پیشگیری و پاسخ‌گویی، این مطالعه با رویکرد کیفی اکتشافی و تحلیل تماتیک انجام شد (گلیزر و همکاران، ۲۰۱۱). جامعه‌ی پژوهش شامل خبرگان مدیریت بحران، حکمرانی دیجیتال، ایمنی دریایی و مجریان عملیات غواصی بود. نمونه‌گیری هدفمند تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت و درنهایت داده‌های ۱۹ مصاحبه‌ی نیمه‌ساختاریافته تحلیل شد. جهت افزایش اعتمادپذیری، از بازبینی اعضا، بازنگری متخصصان و توافق بین کدگذاران استفاده شد. یافته‌ها مدل مدیریت بحران غواصی را در قالب چهار مضمون فراگیر نشان داد: سطح عملیاتی، مدیریتی، حکمرانی و فناوری. در سطح عملیاتی، آمادگی تیمی، ارزیابی صلاحیت، مدیریت تجهیزات و پایش محیط به‌عنوان عوامل کاهش ریسک شناسایی شدند. در سطح مدیریتی، شکل‌دهی زنجیره‌ی فرماندهی، مرکز کنترل عملیات، تحلیل داده‌های مأموریت و توانمندسازی آموزشی نقش محوری داشتند. در سطح حکمرانی، استانداردسازی، تنظیم‌گری دیجیتال، حکمرانی داده، حفاظت از اطلاعات و همکاری بین سازمانی به‌عنوان بنیان‌های پاسخ‌گویی و یادگیری نهادی استخراج شدند. در سطح فناوری نیز زیرساخت‌های ارتباطی، اینترنت اشیاء، هوش مصنوعی، رایانش ابری، داشبوردهای مدیریتی و دوقلوی دیجیتال به‌عنوان عوامل توانمندساز تصمیم‌گیری پیش‌نگر و پاسخ سریع مطرح شدند. نتیجه‌ی پژوهش، چارچوب یکپارچه‌ی داده‌محوری ارائه می‌دهد که با تبدیل داده به تصمیم و ایجاد هماهنگی نهادی، می‌تواند تاب‌آوری و ایمنی عملیات غواصی را ارتقا بخشد.