معماری حکمرانی تنوع جنسیتی در نظام ورزش قهرمانی ایران

چکیده

هدف پژوهش حاضر طراحی مدل مفهومی معماری حکمرانی تنوع جنسیتی در نظام ورزش قهرمانی ایران بود. این پژوهش با رویکرد کیفی و استفاده از روش تحلیل مضمون انجام شد. جامعه آماری شامل خبرگان حوزه مدیریت ورزش قهرمانی، سیاست‌گذاری ورزشی، مطالعات جنسیت و حکمرانی بود که بر اساس نمونه‌گیری هدفمند، ۱۷ نفر از مدیران ارشد ورزشی، اعضای هیئت‌علمی و متخصصان مرتبط انتخاب شدند. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته عمیق گردآوری و پس از پیاده‌سازی، در سه مرحله تحلیل شد. برای افزایش اعتبار یافته‌ها از بازبینی مشارکت‌کنندگان، بررسی همکار و اشباع نظری استفاده گردید. نتایج تحلیل داده‌ها به شناسایی مضامینی منجر شد که در قالب شش مضمون فراگیر شامل معماری نهادی حکمرانی جنسیتی، نظام شفافیت و پاسخ‌گویی سازمانی، توانمندسازی و ظرفیت‌سازی جنسیتی، تحول فرهنگی حکمرانی، سیاست‌گذاری و محیط نهادی پشتیبان و حکمرانی مشارکتی و شبکه‌ای قرار داشتند. یافته‌ها نشان داد مسئله تنوع جنسیتی در ورزش قهرمانی ایران صرفاً به میزان حضور زنان در مناصب مدیریتی محدود نیست، بلکه به نحوه توزیع قدرت، سازوکارهای تصمیم‌گیری، فرهنگ سازمانی، نظام‌های ارزیابی و تعامل ذی‌نفعان وابسته است. بر این اساس، تحقق حکمرانی جنسیتی نیازمند رویکردی سیستمی و چندسطحی است که اصلاح ساختارهای نهادی، توسعه سرمایه انسانی، ارتقای شفافیت و پشتیبانی سیاستی را به‌صورت هم‌زمان دنبال کند. مدل مفهومی حاصل از پژوهش، چارچوبی تحلیلی برای فهم و بازطراحی سازوکارهای حکمرانی تنوع جنسیتی در نظام ورزش قهرمانی ایران فراهم می‌کند و مبنایی برای سیاست‌گذاری‌های آتی محسوب می‌شود.