تبعات اقتصادی و تهدید رفاه اجتماعی در پهنه خوزستان با نگاهی بر چالشهای وجود ذرات معلق گردوغبار

چکیده

پدیده گردوغبار در سال‌های اخیر به یکی از مهم‌ترین چالش‌های زیست‌محیطی و اجتماعی استان خوزستان تبدیل شده و پیامدهای گسترده‌ای بر ابعاد اقتصادی و رفاه اجتماعی ساکنان این پهنه بر جای گذاشته است. هدف پژوهش حاضر، بررسی تبعات اقتصادی ناشی از گردوغبار و تحلیل نقش آن در تضعیف رفاه اجتماعی با تأکید بر متغیر دسترسی به خدمات اجتماعی است. این پژوهش از نظر ماهیت، کاربردی و از حیث روش، توصیفی–تحلیلی است که با رویکرد کمی انجام شده است. داده‌های پژوهش از طریق پرسشنامه محقق‌ساخته و بر اساس طیف پنج‌درجه‌ای لیکرت گردآوری شد. جامعه آماری شامل شهروندان ساکن مناطق در معرض گردوغبار استان خوزستان بود و داده‌ها با استفاده از آزمون‌های همبستگی پیرسون و رگرسیون چندمتغیره تحلیل شدند. یافته‌ها نشان داد بین شدت گردوغبار و رفاه اجتماعی رابطه‌ای معنادار و معکوس وجود دارد. همچنین پیامدهای اقتصادی ناشی از گردوغبار، تأثیر منفی قوی‌تری بر رفاه اجتماعی نسبت به شدت خودِ پدیده دارند. از سوی دیگر، دسترسی به خدمات اجتماعی رابطه‌ای مثبت و معنادار با رفاه اجتماعی نشان داد و به‌عنوان عاملی تعدیل‌کننده در کاهش اثرات منفی گردوغبار عمل می‌کند. نتایج پژوهش بیانگر آن است که مدیریت بحران گردوغبار مستلزم رویکردی جامع و چندبعدی است که علاوه بر کنترل زیست‌محیطی، بر کاهش آسیب‌های اقتصادی و تقویت زیرساخت‌های رفاه اجتماعی تمرکز داشته باشد.