مجله حکمرانی و شهر هوشمند 3115-8633 در دست انتشار 2026 10 09 Analyzing the Role of Spatial Entropy in Architectural Perception: A Framework Based on Shannon’s Information Theory and Gestalt Principles تحلیلی بر نقش آنتروپی در ادراک فضای معماری مبتنی بر نظریه اطلاعات شانون و اصول گشتالت FA محمدرضا اکبریان استادیار، گروه معماری داخلی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه بین المللی سوره، تهران، ایران ساره نیک ابادی استادیار، گروه معماری داخلی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه بین المللی سوره، تهران، ایران Journal Article The emergence of digital and non-linear forms in contemporary architecture has intensified the need to understand how spatial complexity and perceptual coherence interact to shape users’ experiences. Shannon’s Information Theory and the concept of entropy, together with Gestalt principles, provide a framework for examining complexity, uncertainty, and spatial organization in architectural environments. This study aims to redefine architectural perception through the integration of Shannon’s Information Theory and Gestalt psychology and to explore the relationship between spatial entropy and human perception. This research employs a descriptive–analytical method with a comparative approach. Four architectural case studies were selected: two low-entropy examples (the Kimbell Art Museum and the Neue Nationalgalerie in Berlin) and two high-entropy examples (the Guggenheim Museum Bilbao and the Nanjing Youth Cultural Center). Data were analyzed using a five-dimensional entropy framework comprising geometric, temporal, sensory, functional, and conceptual dimensions, alongside Gestalt principles. The findings reveal that the relationship between spatial entropy and perception is dynamic and balanced. In low-entropy environments, principles such as symmetry and repetition enhance spatial order and legibility, producing calm and predictable experiences. Conversely, in high-entropy environments, principles such as continuity and superimposition help organize visual complexity, resulting in rich and stimulating spatial experiences. The results indicate that high levels of entropy, when accompanied by perceptual organizing principles, can enrich spatial experience without causing visual chaos. Therefore, achieving a balance between complexity and legibility is essential for creating meaningful and engaging perceptual experiences in contemporary architecture, where Gestalt-based order regulates entropy and prevents perceptual disorder. امروزه با گسترش فرم‌های دیجیتال و غیرخطی در معماری معاصر، تبیین چگونگی تأثیر متقابل پیچیدگی فضایی و انسجام ادراکی بر تجربه کاربر به یکی از چالش‌های نظری معماری تبدیل شده است. در این راستا، نظریه اطلاعات شانون و مفهوم آنتروپی، همراه با اصول روان‌شناسی گشتالت، چارچوبی برای تحلیل میزان پیچیدگی، عدم‌قطعیت و سازمان‌یافتگی فضاهای معماری فراهم می‌کنند. هدف این پژوهش، بازتعریف تجربه ادراک معماری بر پایه نظریه اطلاعات شانون و اصول گشتالت و تحلیل رابطه میان آنتروپی فضایی و ادراک است. پژوهش حاضر با روش توصیفی–تحلیلی و رویکرد تطبیقی انجام شده است. جامعه مورد بررسی شامل چهار نمونه موردی است: دو نمونه با آنتروپی پایین (موزه هنر کیمبل و گالری ملی جدید برلین) و دو نمونه با آنتروپی بالا (موزه گوگنهایم بیلبائو و مرکز فرهنگی جوانان نانجینگ). تحلیل داده‌ها بر اساس چارچوب پنج‌بعدی آنتروپی شامل ابعاد هندسی، زمانی، حسی، عملکردی و مفهومی و همچنین اصول گشتالت صورت گرفت. یافته‌ها نشان می‌دهند که رابطه میان آنتروپی فضایی و ادراک، رابطه‌ای تعادلی و پویا است. در فضاهای با آنتروپی پایین، اصولی نظیر تقارن و تکرار به تقویت نظم و خوانایی فضایی منجر شده و تجربه‌ای آرام و قابل پیش‌بینی ایجاد می‌کنند. در مقابل، در فضاهای با آنتروپی بالا، اصولی مانند تداوم و فراپوشانندگی نقش مؤثری در سازمان‌دهی پیچیدگی بصری ایفا کرده و تجربه‌ای غنی و چندلایه را شکل می‌دهند. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که آنتروپی بالا، در صورت همراهی با اصول سازمان‌دهی ادراکی، می‌تواند بدون ایجاد آشفتگی بصری به ارتقای کیفیت تجربه فضایی منجر شود. ازاین‌رو، دستیابی به تعادل میان پیچیدگی و خوانایی، شرط شکل‌گیری تجربه ادراکی مطلوب در معماری معاصر است.