مجله حکمرانی و شهر هوشمند 3115-8633 در دست انتشار 2026 03 02 Structural Modeling of the Effects of Distributed and Data-Driven Governance on Spatial Resilience in Territorial Planning: The Mediating Role of Transparency and Spatial Justice مدل‌سازی ساختاری اثرات حکمرانی توزیع‌یافته و داده‌محور بر تاب‌آوری فضایی در آمایش سرزمین با نقش میانجی شفافیت و عدالت فضایی FA احمد سرلک دانشکده مدیریت، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران Journal Article <p>This study aimed to construct and test a structural model explaining how distributed and data-driven governance influence spatial resilience in territorial planning through the mediating roles of transparency and spatial justice. A total of 235 experts in spatial planning and governance participated through purposive sampling. Data were gathered using a validated researcher-made questionnaire and analyzed via structural equation modeling. Reliability and validity indices were above the recommended thresholds (Cronbach’s α &gt; 0.70). The final model demonstrated a good fit (RMSEA = 0.056). Results revealed that distributed governance (β = 0.31) and data-driven governance (β = 0.28) both exert significant positive direct effects on spatial resilience. Transparency (β = 0.26) and spatial justice (β = 0.29) also had direct and substantial impacts. Indirect effects were confirmed for distributed governance via transparency (β = 0.11) and for data-driven governance via spatial justice (β = 0.10). These findings emphasize that reinforcing spatial resilience requires mechanisms promoting open data, institutional transparency, and equitable territorial resource allocation, providing an integrative framework for smart and fair territorial governance in Iran.</p> <p>پژوهش حاضر با هدف مدل‌سازی ساختاری اثرات حکمرانی توزیع‌یافته و داده‌محور بر تاب‌آوری فضایی در آمایش سرزمین با نقش میانجی شفافیت و عدالت فضایی انجام شد. جامعه‌ی آماری شامل ۲۳۵ نفر از خبرگان حوزه‌ی آمایش و برنامه‌ریزی فضایی بود که با روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه محقق‌ساخته گردآوری و با مدل معادلات ساختاری تحلیل گردید. بررسی نرمالیتی و پایایی ابزار نشان داد شاخص‌های روایی و آلفای کرونباخ در همه‌ی سازه‌ها بالاتر از 7/0 بودند. نتایج مدل نهایی حکایت از برازش مطلوب آن داشت (میانگین مجذور خطای تقریبی برابر با 056/0). تحلیل مسیرها نشان داد حکمرانی توزیع‌یافته (31/0=β) و داده‌محور (28/0=β) هر دو اثر مستقیم و مثبت بر تاب‌آوری فضایی دارند. همچنین شفافیت (26/0=β) و عدالت فضایی (29/0=β) نیز اثر مستقیم معناداری بر تاب‌آوری دارند. اثرات غیرمستقیم حکمرانی توزیع‌یافته از مسیر شفافیت (11/0=β) و حکمرانی داده‌محور از مسیر عدالت فضایی (10/0=β) تأیید شد. بر این اساس، ارتقای تاب‌آوری فضایی مستلزم تقویت سازوکارهای داده‌محور، شفافیت نهادی و توزیع عادلانه‌ی منابع سرزمینی است. نتایج، چارچوبی تلفیقی برای حکمرانی هوشمند و عدالت‌محور در آمایش سرزمین ایران ارائه می‌دهد.</p>