مجله حکمرانی و شهر هوشمند 3115-8633 2 دوره1405 2026 09 22 The Effect of Geopolitical Risk on Tehran Stock Exchange Market Volatility: An Intelligent Approach from the Midas-GARCH Model اثر ریسک ژئوپلیتیک بر نوسانات بازار بورس اوراق بهادار تهران: رویکردی هوشمندانه از مدل میداس – گارچ FA موسی بحریه دانشجوی دکتری، گروه مالی، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران مجید داودی نصر استادیار، گروه حسابداری، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران. غلامعلی حاجی دانشیار،گروه اقتصاد، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران میثم دعائی استادیار،گروه مدیریت مالی، واحد اسفراین، دانشگاه آزاد اسلامی، اسفراین، ایران Journal Article <p>Geopolitical risks, as one of the macro factors of the economic environment, play an important role in shaping the behavior of financial markets. The aim of this study is to examine the impact of global and regional geopolitical risks on the returns and fluctuations of the Iranian capital market during the period 2009-2024. The statistical population of the study includes all selected indices of the Tehran Stock Exchange and international indices related to geopolitical risk, and the samples have been selected purposefully. To analyze data with different time frequencies, the advanced MIDAS-GARCH model has been used. The results show that global and regional geopolitical risks significantly affect the volatility of the Tehran Stock Exchange, while no direct effect is observed on the average level of index returns. This suggests that the effect of geopolitical risk is transmitted more through investors’ psychological and expected path and increased market uncertainty than through fundamental changes in corporate cash flows. Regional analyses showed that the Iranian capital market is more sensitive to geopolitical risks of close neighbors (such as Turkey, Saudi Arabia, Ukraine, and Russia), while global risks have a smaller impact on returns and volatility. Also, the equally weighted index of the stock market shows greater resistance to geopolitical shocks compared to the total index, and the effect of volatility caused by these risks on large export-oriented companies is partially moderated by an increase in the exchange rate. The findings highlight the importance of developing hedging instruments, strengthening the geopolitical risk monitoring system, and supporting sensitive industries and small and medium-sized companies for optimal management of capital market fluctuations.</p> <p>ریسک‌های ژئوپلیتیک، به‌عنوان یکی از عوامل کلان محیط اقتصادی، نقشی مهم در شکل‌دهی رفتار بازارهای مالی ایفا می‌کنند. هدف این پژوهش بررسی تأثیر ریسک‌های ژئوپلیتیک جهانی و منطقه‌ای بر بازده و نوسانات بازار سرمایه‌ی ایران در بازه‌ی زمانی ۱۳۸۸ تا 1403 بود. جامعه‌ی آماری پژوهش شامل کلیه‌ی شاخص‌های منتخب بورس اوراق بهادار تهران و شاخص‌های بین‌المللی مرتبط با ریسک ژئوپلیتیک بود و نمونه‌ها به‌صورت هدفمند انتخاب شدند. برای تحلیل داده‌هایی که تواتر زمانی متفاوتی داشتند، از مدل پیشرفته MIDAS–GARCH استفاده شد. نتایج نشان دادند ریسک‌های ژئوپلیتیک جهانی و منطقه‌ای به‌طور معناداری نوسانات بورس اوراق بهادار تهران را تحت تأثیر قرار دادند، درحالی‌که اثری مستقیم بر سطح میانگین بازده شاخص‌ها مشاهده نشد. این امر حاکی از آن است که اثر ریسک ژئوپلیتیک بیش از تغییرات بنیادی در جریان نقدی شرکت‌ها از مسیر روانی و موردانتظار سرمایه‌گذاران و افزایش عدم‌اطمینان به بازار منتقل می‌شود. تحلیل‌های منطقه‌ای نشان داد بازار سرمایه‌ی ایران در برابر ریسک‌های ژئوپلیتیک همسایگان نزدیک (مانند ترکیه، عربستان، اوکراین و روسیه) حساس‌تر است، درحالی‌که ریسک‌های جهانی اثر کم‌تری بر بازده و نوسان دارند. همچنین، شاخص هم‌وزن بورس، در مقایسه با شاخص کل، مقاومت بیش‌تری در برابر شوک‌های ژئوپلیتیک نشان می‌دهد و اثر نوسان ناشی از این ریسک‌ها بر شرکت‌های بزرگ صادرات‌محور تا حدی با افزایش نرخ ارز تعدیل می‌شود. یافته‌ها اهمیت توسعه‌ی ابزارهای پوشش ریسک، تقویت نظام پایش ریسک‌های ژئوپلیتیک و حمایت از صنایع حساس و شرکت‌های کوچک و متوسط برای مدیریت بهینه‌ی نوسانات بازار سرمایه را برجسته می‌کند</p> https://journalgsc.com/index.php/jgsc/article/download/39/44