مجله حکمرانی و شهر هوشمند 3115-8633 2 دوره1405 2026 06 21 Explaining the challenges of smart governance in urban waste management with the approach of analyzing the mutual behaviors of actors تبیین چالش‌های حکمرانی هوشمند در مدیریت پسماند شهری با رویکرد تحلیل رفتارهای متقابل بازیگران 10.61838/jgsc.29 FA ماهرخ طیبی سمنانی دانشکده ریاضی، آمار و علوم کامپیوتر، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران. مجید اسحاقی گرجی استاد گروه ریاضی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران Journal Article 2026 01 15 <p>In recent years, urban waste management has transitioned from a simple administrative process to a complex socio-technological system, the success of which depends above all on the quality of interactions between actors. The main objective of this research is to explain the challenges of smart governance in urban waste management by focusing on the analysis of the mutual behaviors of stakeholders. This research is fundamental-applied in terms of its purpose and qualitative in terms of its implementation method with an interpretative-exploratory approach. Data were collected through in-depth semi-structured interviews with 23 key experts and actors in the field of waste management who were selected using purposive and snowball sampling methods. Data analysis was conducted in two stages: "theme analysis" to identify challenges and "interpretive structural modeling (ISM)" to explain the hierarchical relationships between them. The findings of the theme analysis led to the identification of 5 overarching themes, 15 organizing themes, and 75 basic themes. The results of structural modeling showed that smart governance challenges are located at five hierarchical levels. “Institutional challenges” (including organizational incoherence and weak policy frameworks) are located at the lowest level of the model and are identified as the root and main driver of other problems. In contrast, “technological challenges” (such as technological formality and weak data-centricity) are located at the highest level, indicating that they are caused by institutional and behavioral factors. The results explain that weaknesses in institutional infrastructure prevent the realization of “interactive governance”, which in turn exacerbates “complexity of actor behavior” (conflict of interest and distrust) and “social constraints”. Ultimately, this causal chain leads to the ineffectiveness of smart tools at the city level. Accordingly, it is suggested that policymakers focus on reforming institutional structures and redefining relationships between formal and informal actors, rather than focusing solely on technical tools<strong>.</strong></p> <p>مدیریت پسماند شهری در سال‌های اخیر از یک فرایند اجرایی ساده به یک نظام پیچیده‌ی اجتماعی-فناورانه تبدیل شده است که موفقیت آن به کیفیت تعامل میان بازیگران وابسته است. هدف این پژوهش، تبیین چالش‌های حکمرانی هوشمند در مدیریت پسماند شهری با تمرکز بر تحلیل رفتارهای متقابل ذی‌نفعان است. این پژوهش ازنظر هدف، بنیادی-کاربردی و ازنظر روش اجرا، کیفی با رویکرد تفسیری-اکتشافی است. داده‌ها ازطریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته‌ی عمیق با ۲۳ نفر از خبرگان مدیریت پسماند، به روش نمونه‌گیری هدفمند و گلوله‌برفی گردآوری شد. تحلیل داده‌ها در دو مرحله‌ی تحلیل مضمون برای شناسایی چالش‌ها و مدل‌سازی ساختاری تفسیری (ISM) برای تبیین روابط علّی میان آن‌ها انجام شد. نوآوری پژوهش، ترکیب تحلیل مضمون و ISM برای تبیین پویایی‌های نهادی و رفتاری و ارائه‌ی مدل علّی-سلسله‌مراتبی است. تحلیل مضمون به شناسایی ۵ مضمون فراگیر، ۱۵ سازمان‌دهنده و ۷۵ مضمون پایه منجر شد. نتایج مدل‌سازی ساختاری نشان داد چالش‌های حکمرانی هوشمند در پنج سطح قرار دارند؛ پایین‌ترین سطح، چالش‌های نهادی به‌عنوان عامل ریشه‌ای و در بالاترین سطح، چالش‌های فناورانه به‌عنوان پیامد قرار داشتند. ساختار علّی نشان داد ضعف نهادی مانع تحقق حکمرانی تعاملی می‌شود و این امر پیچیدگی رفتار بازیگران و محدودیت‌های اجتماعی را در پی دارد و نهایتاً به ناکارآمدی ابزارهای هوشمند منجر می‌شود. نتایج نشان می‌دهد چالش‌های فناورانه بیشتر ریشه در ساختارهای نهادی و پویایی‌های رفتاری دارند تا کمبود فناوری. بنابراین، موفقیت حکمرانی هوشمند مستلزم اصلاح نهادها، تقویت تعاملات و بازتعریف روابط میان بازیگران رسمی و غیررسمی است. این مدل می‌تواند چارچوبی تحلیلی برای سیاست‌گذاری هوشمند مدیریت پسماند شهری فراهم آورد.</p> https://journalgsc.com/index.php/jgsc/article/download/29/36