مجله حکمرانی و شهر هوشمند 3115-8633 1 پیاپی 3 2025 09 23 Requirements and Essentials for Promoting Media Literacy and Media Rights among Citizens in Smart City Governance بایسته‌ها و الزامات ترویج سواد و حقوق رسانه‌ای به شهروندان در حکمرانی هوشمندسازی شهرها 1 18 FA یوسف خجیر دانشیار ارتباطات گروه ارتباطات اجتماعی دانشکده فرهنگ و ارتباطات دانشگاه بین الملی سوره، تهران، ایران خاطره اسدی دانشجوی دکتری علوم ارتباطات دانشکده فرهنگ و ارتباطات دانشگاه بین الملی سوره، تهران Journal Article 2025 06 13 <p>The expansion of information and communication technologies (ICT) has confronted cities worldwide with new opportunities and challenges, making the development of smart infrastructures essential for improving quality of life and urban governance. However, the success of smart cities does not rely solely on technological advancements; it also requires enhancing citizens’ levels of media literacy, digital literacy, and media rights awareness. The aim of the present study is to explain and evaluate the requirements for improving citizens’ media literacy and media rights within the governance and development processes of smart cities. Using an analytical–descriptive approach, this study identifies and evaluates the essential prerequisites for enhancing media literacy and media rights among citizens in the smart city development process. The findings indicate that the realization of smart urban governance depends on the interaction of three categories of institutional, human, and technological factors. In the institutional dimension, participatory governance, transparent policymaking, and the active role of municipalities in strengthening citizens’ media literacy were evaluated as influential. In the human dimension, the level of media awareness, the digital divide, critical thinking skills, and smart media behavior play decisive roles. In the technological dimension, stable access to communication infrastructures, data security, and digital trust are considered fundamental requirements. Moreover, social media platforms were identified as key environments for increasing citizen participation, facilitating inter-sectoral communication, and enhancing urban transparency. According to the results, the absence of coherent educational policies and weaknesses in media rights regulation are major challenges in the path toward smart city governance. Therefore, designing interactive educational programs, developing supportive regulations, and institutionalizing a culture of media literacy can pave the way for effective governance, reduced social vulnerabilities, and the achievement of urban sustainability in the smart era.</p> <p>گسترش فناوری‌های اطلاعات و ارتباطات (ICT)، شهرهای جهان را با فرصت‌ها و چالش‌های تازه‌ای روبه‌رو ساخته است، به گونه‌ای که توسعه زیرساخت‌های هوشمند برای ارتقای کیفیت زندگی و حکمرانی شهری ضرورتی اجتناب‌ناپذیر به شمار می‌رود. با این حال، موفقیت شهرهای هوشمند صرفاً به پیشرفت‌های فناورانه وابسته نیست، بلکه مستلزم ارتقای سطح سواد و حقوق رسانه‌ای و دیجیتال شهروندان است. هدف پژوهش حاضر، تبیین و ارزیابی الزامات ارتقای سواد و حقوق رسانه‌ای شهروندان در فرایند حکمرانی و توسعه شهر هوشمند است. این مطالعه با رویکرد تحلیلی–توصیفی، به شناسایی و ارزیابی الزامات ارتقای سواد و حقوق رسانه‌ای شهروندان در فرایند هوشمندسازی شهرها پرداخته است. یافته‌های پژوهش نشان داد که تحقق حکمرانی هوشمند شهری در گرو تعامل سه دسته عامل نهادی، انسانی و فناورانه است. در بعد نهادی، حکمرانی مشارکتی، سیاست‌گذاری شفاف و نقش فعال شهرداری‌ها در تقویت سواد رسانه‌ای شهروندان مؤثر ارزیابی شد. در بعد انسانی، سطح آگاهی رسانه‌ای، شکاف دیجیتال، مهارت‌های تفکر انتقادی و رفتار هوشمند رسانه‌ای نقش تعیین‌کننده‌ای دارند. در بعد فناورانه نیز، دسترسی پایدار به زیرساخت‌های ارتباطی، امنیت داده‌ها و اعتماد دیجیتال از الزامات بنیادین محسوب می‌شوند. همچنین، رسانه‌های اجتماعی به‌عنوان بسترهایی برای افزایش مشارکت شهروندان، تسهیل ارتباطات میان‌بخشی و ارتقای شفافیت شهری شناخته شدند. بر اساس نتایج، نبود سیاست‌های آموزشی منسجم و ضعف تنظیم‌گری حقوق رسانه‌ای از چالش‌های اساسی در مسیر حکمرانی شهر هوشمند است. از این رو، طراحی برنامه‌های آموزشی تعاملی، تدوین مقررات حمایتی و نهادینه‌سازی فرهنگ سواد رسانه‌ای می‌تواند زمینه‌ساز حکمرانی کارآمد، کاهش آسیب‌پذیری‌های اجتماعی و تحقق پایداری شهری در عصر هوشمند باشد.</p> https://journalgsc.com/index.php/jgsc/article/download/17/11