مجله حکمرانی و شهر هوشمند 3115-8633 1 پیاپی 4 2025 08 19 Designing a Data-Driven Smart Governance Model for Urban Management طراحی مدل حکمرانی هوشمند در مدیریت شهری با رویکرد داده‌محور FA سپیده کرمانی‌منش گروه برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران مانی رستمی‌فرجاد گروه برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران Journal Article 2025 11 03 <p>Digital transformation in urban management has positioned data as the primary driver of policy formulation and administrative decision-making. Consequently, designing a smart governance model capable of functioning on integrated, high-quality data has become essential. This study aims to develop a comprehensive data-driven smart governance framework using a mixed exploratory approach. In the qualitative phase, semi-structured interviews were conducted with 20 experts in urban management, data governance, and ICT, and thematic analysis was applied to extract core dimensions. The quantitative phase involved a survey of 385 municipal managers and specialists. Findings reveal that data-driven governance rests upon four critical pillars: data infrastructure, AI-based analytical systems, digital transparency and oversight, and platform-based citizen participation. The results further indicate that alignment between institutional structure, organizational culture, and digital maturity plays a decisive role in the success of smart governance. The proposed model serves as a practical roadmap for urban organizations seeking to enhance efficiency, transparency, equity, and responsiveness through data-driven governance.</p> <p>تحول دیجیتال در مدیریت شهری موجب شده است داده به اصلی‌ترین محرک تصمیم‌سازی شهری تبدیل شود. در چنین شرایطی، طراحی الگوی حکمرانی هوشمند که بتواند بر پایه داده‌های دقیق و یکپارچه عمل کند، ضرورتی اجتناب‌ناپذیر است. این پژوهش با هدف ارائه یک مدل جامع حکمرانی هوشمند مبتنی بر داده، با استفاده از روش ترکیبی اکتشافی انجام شده است. در گام نخست، مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۲۰ نفر از متخصصان حوزه مدیریت شهری، حکمرانی داده و فناوری اطلاعات انجام شد و تحلیل مضمون کیفی برای استخراج ابعاد اولیه به کار رفت. سپس در مرحله کمی، پرسشنامه‌ای مبتنی بر یافته‌های مرحله کیفی بین ۳۸۵ نفر از مدیران و کارشناسان شهری توزیع شد. نتایج نشان داد حکمرانی داده‌محور بر چهار بعد کلیدی استوار است: زیرساخت داده، سیستم‌های هوش مصنوعی و تحلیلی، شفافیت و نظارت دیجیتال، و مشارکت شهروندی مبتنی بر پلتفرم‌های هوشمند. یافته‌ها همچنین بیانگر آن است که هم‌ترازی بین ساختار نهادی، فرهنگ سازمانی و بلوغ دیجیتال نقش تعیین‌کننده‌ای در موفقیت حکمرانی هوشمند دارد. مدل ارائه‌شده می‌تواند به‌عنوان چارچوبی عملی برای سازمان‌های شهری جهت ارتقای کارآمدی، شفافیت، عدالت شهری و واکنش‌پذیری مدیریت شهری مورد استفاده قرار گیرد.</p>